Bhagavad Gita 13.1-13.18 Sanskrit Vocabulary Quiz

All quizzes / Chapter 13 / Sanskrit vocabulary 13.1-13.18

Gita/Sanskrit Language Quiz

Bhagavad Gita 13.1-13.18 Sanskrit Vocabulary

Match every available Sanskrit vocabulary entry from Bhagavad Gita 13.1-13.18 with its Hindi and English meanings.

Matched: 0/161

Progress is kept on this device.

Your vocabulary progress is saved in this browser. Sign in to save completed attempts to your EasyGita Profile.

Shloka 13.1

Matched: 0/12

Sanskrit

उवाच uvacha प्रकृतिम् prakritim पुरुषम् purusham च cha एव eva क्षेत्रम् kshetram क्षेत्र-ज्ञम् kshetra-jnam एतद् etad वेदितुम् veditum इच्छामि icchami ज्ञानम् jnanam ज्ञेयम् jneyam

Meaning

बोले Arjuna said प्रकृति Nature पुरुष को God or the individual soul और and also ही and also क्षेत्र (the field ) matter/body थे जानने वाला का थे क्षेत्र (the knower of the field ) the self यह this को जानना to know मैं चाहता हूं I wish ज्ञान knowledge जानने योग्य that which is worth knowing

Shloka 13.2

Matched: 0/13

Sanskrit

श्री Sri भगवन् Bhagavan इदम् idam शरीरम् shariram इति iti अभिधियते abhidhiyate एतत् etat यः yah वेत्ति vetti तम् tam प्रहुह् prahuh क्षेत्र-ज्ञह् kshetra-jnah तद्विदह् tadvidah

Meaning

श्री the Blessed Lord said हे भगवान् the Blessed Lord said यह this शरीर body ऐसा thus है कहा जाता है is called यह this जो कोई who जानता है knows उस him वे कहते हैं they call थे जानने वाला का थे क्षेत्र (the knower of the field ) the self वे जो जानना यह those who know this

Shloka 13.3

Matched: 0/9

Sanskrit

अपि api माम् mam विद्धि viddhi सर्व-क्षेत्रेशु sarva-kshetreshu क्षेत्र-क्षेत्रज्ञयोह् kshetra-kshetrajnayoh यत् yat तत् tat मतम् matam मम mama

Meaning

भी and also मुझे Me जानो know में सभी क्षेत्रों in all fields का थे क्षेत्र और थे जानने वाला का थे क्षेत्र of the field and the knower of the field जो भी which वह सब that है मेरे ओपिनिओन् is My opinion मेरे is My opinion

Shloka 13.4

Matched: 0/9

Sanskrit

यद्रिक् yadrik यद्-विकरि yad-vikari यतह् yatah सः sah यो yo यत्-प्रभवह् yat-prabhavah समसेन samasena मे me शृणु shrinu

Meaning

जो लिके इत् है what like it is जो इत्स् परिवर्तन हैं what its changes are से व्हेरे from where वह that जो (who ) knower जो इत्स् पोवेर्स् हैं what its powers are में संक्षेप in brief मेरा from Me सुनो hear

Shloka 13.5

Matched: 0/9

Sanskrit

रिशिभिह् rishibhih बहुधा bahudha गितम् gitam चन्दोभिह् chandobhih विविधैह् vividhaih प्रिथक् prithak ब्रह्म-सुत्र-पदैह् brahma-sutra-padaih हेतुमद्भिह् hetumadbhih विनिश्चितैह् vinishchitaih

Meaning

द्वारा सगेस् by sages अनेक प्रकार से in many ways सुन्ग् sung में वेदिच् ह्य्म्न्स् in Vedic hymns द्वारा वरिओउस् by various दिस्तिन्च्त् distinct में थे वेर्सेस् का थे ब्रह्म सुत्रस् in the verses of the Brahma Sutras फुल्ल् का रेअसोन् full of reason चेर्तैन् और चोन्विन्चिन्ग् certain and convincing

Shloka 13.6

Matched: 0/9

Sanskrit

मह-भुतनि maha-bhutani अहन्करह् ahankarah बुद्धिः buddhih अव्यक्तम् avyaktam इन्द्रियनि indriyani दश dasha एकम् ekam पन्च pancha इन्द्रिय-गोचरह् indriya-gocharah

Meaning

थे फिवे महान एलेमेन्त्स् the five great elements एगो या पेर्सोनलित्य् ego or personality बुद्धि intellect अव्यक्त (the unmanifest ) life force/energy थे सेन्सेस् the senses थे तेन् प्लुस् एक (the ten plus one ) eleven senses: five senses of perception, five of action, and the mind एक (the ten plus one ) eleven senses: five senses of perception, five of action, and the mind फिवे five ओब्जेच्त्स् का थे सेन्सेस् objects of the senses

Shloka 13.7

Matched: 0/9

Sanskrit

इच्छ ichchha द्वेशह् dveshah सुखम् sukham दुःखम् duhkham सन्घतह् sanghatah चेतना chetana धृतिः dhritih स-विकरम् sa-vikaram उदह्रितम् udahritam

Meaning

इच्छा desire द्वेष या दिस्लिके aversion or dislike सुख pleasure दुःख pain थे बोदिल्य् अस्सेम्ब्ल्य् (the bodily assembly ) physical body चेतना consciousness or vitality धृति willpower or fortitude से इत्स् मोदिफिचतिओन्स् with its modifications है देस्च्रिबेद् is described

Shloka 13.8

Matched: 0/9

Sanskrit

अमनित्वम् amanitvam अदम्भित्वम् adambhitvam अहिंसा ahimsa क्षन्तिह् kshantih अर्जवम् arjavam अचर्य-उपसनम् acharya-upasanam शौचम् shaucham स्थैर्यम् sthairyam अत्म-विनिग्रहह् atma-vinigrahah

Meaning

विनम्रता (humility ) free from pride सरलता (sincerity ) free from pretense अहिंसा harmlessness क्षमा forgiveness सिम्प्लिचित्य् या रेच्तितुदे simplicity or rectitude सेर्विचे का थे तेअचेर् service of the teacher शुद्धि purity स्थिरता steadfastness सेल्फ्-चोन्त्रोल् self-control

Shloka 13.9

Matched: 0/9

Sanskrit

इन्द्रिय-अर्थेशु indriya-artheshu वैरज्ञम् vairagyam अनहन्करह् anahankarah जन्म janma म्रित्यु mrityu जर jara व्यधि vyadhi दुह्ख-दोश duhkha-dosha अनुदर्शनम् anudarshanam

Meaning

तोवर्द् सेन्से ओब्जेच्त्स् toward sense objects दिस्पस्सिओन् या लेत्तिन्ग् गो dispassion or letting go अब्सेन्चे का एगो absence of ego बिर्थ् birth मृत्यु death ओल्द् अगे old age सिच्क्नेस्स् sickness थे दुःख और देफेच्त् the pain and defect चोन्स्तन्त् ओब्सेर्वतिओन् या रेफ्लेच्तिओन् constant observation or reflection

Shloka 13.10

Matched: 0/7

Sanskrit

असक्तिह् asaktih अनभिश्वन्गह् anabhishvangah पुत्र-दर-ग्रिह-अदिशु putra-dara-griha-adishu नित्यम् nityam सम-चित्तत्वम् sama-chittatvam इश्त-अनिश्त ishta-anishta उपपत्तिशु upapattishu

Meaning

देतच्मेन्त् detachment लच्क् का च्लिन्गिन्ग्/ओब्सेस्सिओन् lack of clinging/obsession तोवर्द् चिल्द्रेन्, स्पोउसे, होमे, एत्च् toward children, spouse, home, etc सदा always एवेन्-मिन्देद्नेस्स् even-mindedness में देसिरब्ले और उन्देसिरब्ले एवेन्त्स् in desirable and undesirable events उपोन् ओब्तैनिन्ग् upon obtaining

Shloka 13.11

Matched: 0/7

Sanskrit

मयि mayi अनन्य-योगेन ananya-yogena भक्तिह् bhaktih अव्यभिचरिनि avyabhicharini विविक्त-देश-सेवित्वम् vivikta-desha-sevitvam अरतिह् aratih जन-सन्सदि jana-sansadi

Meaning

मुझमें toward Me से सिन्ग्ले-मिन्देद् फोचुस् with single-minded focus देवोतिओन् devotion उन्स्वेर्विन्ग् या चोन्स्तन्त् unswerving or constant चूसिन्ग् qउइएत् या सोलितर्य् प्लचेस् choosing quiet or solitary places लच्क् का इन्तेरेस्त् lack of interest में च्रोव्द्स् या सोचिअल् गथेरिन्ग्स् in crowds or social gatherings

Shloka 13.12

Matched: 0/8

Sanskrit

अध्यत्म-ज्ञन adhyatma-jnana नित्यत्वम् nityatvam तत्त्व-ज्ञन-अर्थ tattva-jnana-artha दर्शनम् darshanam प्रोक्तम् proktam अज्ञनम् ajnanam अतः atah अन्यथ anyatha

Meaning

स्पिरितुअल् ज्ञान spiritual knowledge चोन्स्तन्च्य् constancy थे गोअल् का क्नोविन्ग् थे त्रुथ् the goal of knowing the Truth पेर्चेप्तिओन् या कीपिन्ग् में विएव् perception or keeping in view कहा गया है is declared अज्ञान ignorance इसलिए from this अन्य other

Shloka 13.13

Matched: 0/11

Sanskrit

प्रवक्ष्यामि pravakshyami ज्ञत्व gyatva अमृतम् amritam अश्नुते ashnute अनदि-मत् anadi-mat पराम् param ब्रह्म brahma न na सत् sat असत् asat उच्यते uchyate

Meaning

मैं कहूंगा I will explain हविन्ग् क्नोव्न् having known अमरत्व immortality प्राप्त करता attains बिना आरंभ without beginning परम supreme ब्रह्म को Spirit/Brahman नहीं (neither exist ) manifested सत् (neither exist ) manifested असत् (nor non-existent ) unmanifested कहा जाता है is called

Shloka 13.14

Matched: 0/8

Sanskrit

सर्वतः sarvatah पनि-पदम् pani-padam अक्षि-शिरह्-मुखम् akshi-shirah-mukham श्रुतिमत् shrutimat लोके loke सर्वम् sarvam अव्रित्य avritya तिश्थति tishthati

Meaning

सब ओर everywhere हन्द्स् और फीत् hands and feet एयेस्, हेअद्स्, और मोउथ्स् eyes, heads, and mouths हविन्ग् एअर्स् having ears में थे वोर्ल्द् in the world सब everything एन्वेलोपिन्ग् enveloping एxइस्त्स् exists

Shloka 13.15

Matched: 0/8

Sanskrit

सर्व-इन्द्रिय sarva-indriya गुन guna अभसम् abhasam सर्व-इन्द्रिय-विवर्जितम् sarva-indriya-vivarjitam असक्तम् asaktam सर्व-भ्रित् sarva-bhrit निर्गुनम् nirgunam गुन-भोक्त्रि guna-bhoktri

Meaning

सभी सेन्सेस् all senses गुण/अच्तिवितिएस् qualities/activities शिनिन्ग् या पेर्चेइविन्ग् shining or perceiving चोम्प्लेतेल्य् फ्री से सभी सेन्सेस् completely free from all senses आसक्ति रहित unattached धारण करता सभी supporting all फ्री से थे मतेरिअल् गुण (free from the material qualities ) gunas एन्जोयेर् का थे गुण enjoyer of the qualities

Shloka 13.16

Matched: 0/9

Sanskrit

बहिह् bahih अन्तः antah भूतानाम् bhutanam अचरम् acharam चरम् charam सुक्ष्मत्वत् sukshmatvat अविज्ञेयम् avijneyam दुरस्थम् durastham अन्तिके antike

Meaning

ओउत्सिदे outside अंत inside प्राणियों के of all living beings नोन्-मोविन्ग् non-moving चल moving दुए को सुब्त्लेत्य् due to subtlety इन्चोम्प्रेहेन्सिब्ले incomprehensible फर् अवय् far away नेअर् near

Shloka 13.17

Matched: 0/8

Sanskrit

अविभक्तम् avibhaktam भूतेषु bhuteshu विभक्तम् vibhaktam इव iva स्थितम् sthitam भुत-भर्त्रि bhuta-bhartri ग्रसिश्नु grasishnu प्रभविश्नु prabhavishnu

Meaning

उन्दिविदेद् undivided प्राणियों में in all beings दिविदेद् divided जैसे अ मित्र की ओर अ मित्र as if एxइस्तिन्ग् existing थे सुस्तैनेर् का सभी प्राणियों the sustainer of all beings ग्रसता या अब्सोर्बिन्ग् devouring or absorbing उत्पन्न करता/च्रेअतिन्ग् generating/creating

Shloka 13.18

Matched: 0/7

Sanskrit

ज्योतिषाम् jyotisham ज्योतिः jyotih तमसः tamasah ज्ञन-गम्यम् jnana-gamyam हृदि hridi सर्वस्य sarvasya विश्थितम् vishthitam

Meaning

प्रकाशों में of all lights प्रकाश light अंधकार से than darkness रेअचेद् थ्रोउघ् ज्ञान reached through wisdom हृदय में in the heart सबका of all सितुअतेद् situated

Return to Bhagavad Gita Chapter 13.